Operatie Oostbuis: zo herstellen we de betonschade in de Westerscheldetunnel

Een nieuwe betonnen binnenring bouwen in een bestaande tunnel. Dat is de oplossing waarmee de betonschade in de Oostbuis van de Westerscheldetunnel wordt hersteld. Op 11 januari 2027 gaat Operatie Oostbuis van start: een uitzonderlijke reparatie die vier maanden duurt. Een nieuwe animatievideo laat zien wat er tijdens die vier maanden in de tunnel gaat gebeuren.

De reparatie vindt plaats aan het einde van de Oostbuis, richting Borssele. Op die plek is een scheur ontstaan in meerdere betonnen segmenten. Bij één daarvan is ook sprake van een breuk. Uit uitgebreid onderzoek blijkt dat het aanbrengen van een nieuwe betonnen binnenring, een zogeheten inliner, de beste oplossing is om de schade duurzaam te herstellen. Deze nieuwe constructie wordt over een lengte van 30 meter in de bestaande tunnel aangebracht en neemt de draagkracht van de beschadigde tunnelringen over. Eigenlijk bouwen we dus een tunnel in een tunnel.

Bekijk de animatie en ontdek hoe we de Oostbuis gaan repareren.

Een ingrijpende operatie

Voordat de nieuwe binnenring kan worden gebouwd, moet de tunnel op de plaats van de reparatie volledig worden vrijgemaakt. De brandwerende bekleding, installaties, tegelwanden, betonnen barriers en het complete wegdek worden verwijderd. Ook de lagen onder het wegdek gaan eruit, zodat de bestaande tunnelconstructie helemaal vrijkomt.

Daarna wordt de bestaande betonconstructie schoongemaakt en worden kleine beschadigingen waar nodig hersteld. Waar eerst de onderliggende lagen van het wegdek lagen, komt een nieuwe betonnen onderconstructie. Die vormt de stevige basis voor de nieuwe binnenring.

Vervolgens begint het meest bijzondere deel van de reparatie: het bouwen van de nieuwe binnenring. Hiervoor worden (prefab) wapeningsconstructies in de tunnel geplaatst. Met een speciaal ontworpen, verplaatsbare bekisting wordt de nieuwe betonnen ring in vier delen gestort. Dat gebeurt in een beperkte ruimte, binnen de bestaande tunnelconstructie. Het vraagt om grote precisie: de nieuwe binnenring moet precies aansluiten op de bestaande tunnel.

“Een reparatie als deze is nog niet eerder uitgevoerd in een bestaande operationele tunnel. We gaan een compleet nieuwe betonnen constructie aanbrengen, terwijl we werken binnen de beperkte ruimte van de bestaande tunnel. Dat is technisch een enorme uitdaging. Tegelijkertijd weten we hoe belangrijk de Westerscheldetunnel is voor de bereikbaarheid van Zeeland. Daarom zetten we alles op alles om de reparatie binnen vier maanden uit te voeren.” – Marco Heijdens, directeur-bestuurder N.V. Westerscheldetunnel

Tunnel wordt iets smaller, maar dat merken weggebruikers niet

Door de nieuwe binnenring wordt de rijbaan in de Oostbuis aan beide zijden 35 centimeter smaller. Voor weggebruikers heeft dat geen merkbare gevolgen. Met simulaties is onderzocht wat de smallere doorgang betekent voor het verkeer. Uit dit belevingsonderzoek blijkt dat weggebruikers straks geen verschil zullen ervaren wanneer ze door de herstelde tunnel rijden.

Bekijk hier de simulatie

Tot in detail voorbereid, strak gepland

De reparatie is tot in detail voorbereid. Het ontwerp is uitgebreid doorgerekend en beoordeeld, onder meer door professoren van TU Delft en Bochum en door Ingenieursbureau Arcadis. Ook zijn er al hijsproeven uitgevoerd met de prefab wapening en is het zelfverdichtende beton vooraf getest. Waar mogelijk wordt gebruikgemaakt van geprefabriceerde onderdelen en speciaal materieel. De aanvoer van materialen wordt zorgvuldig gepland en tijdens de uitvoering zijn gespecialiseerde engineers direct beschikbaar.

Dat is belangrijk, want de planning is bijzonder strak. Om de reparatie binnen vier maanden uit te voeren, is alle mogelijke ruimte uit de planning gehaald. Er wordt grotendeels zes dagen per week, 24 uur per dag gewerkt, ook tijdens feestdagen. De zondag is gereserveerd als uitloop- en voorbereidingsdag. Materialen worden zoveel mogelijk ’s nachts aangevoerd, zodat de werkzaamheden overdag ongestoord kunnen doorgaan.

“We hebben de planning tot het uiterste aangescherpt om op vier maanden uit te komen. Alle marge die erin zat, is er inmiddels uitgehaald. Dat betekent dat alles moet kloppen: van de aanvoer van materialen tot het plaatsen van de wapening en het storten van het beton. Daarom hebben we vooraf zoveel mogelijk doorgerekend en getest, omdat we niets aan het toeval willen overlaten. En tijdens vrijwel de hele reparatie werken we zes dagen per week, dag en nacht door.” – Ton Vrijdag, projectmanager reparatie betonschade

Als de nieuwe binnenring gereed is, worden de brandwerende bekleding, het wegdek, de barriers, de tegelwanden en de installaties teruggebracht. Daarna worden alle installaties en veiligheidssystemen uitgebreid getest voordat de Oostbuis weer open kan.

Vier maanden afgesloten

Vanaf 11 januari 2027 is de Westerscheldetunnel vier maanden afgesloten vanwege de reparatie. Verkeer kan dan alleen met een ontheffing door de Westbuis rijden. Het ene uur rijdt het verkeer van Terneuzen (Zeeuws-Vlaanderen) richting Borssele (Zuid-Beveland), het andere uur andersom.

Volg Operatie Oostbuis

Onder de naam Operatie Oostbuis nemen we je de komende maanden mee achter de schermen van deze uitzonderlijke reparatie. In een nieuwe videoreeks laten we zien wat er allemaal komt kijken bij het herstel van de tunnel. Van de onderzoeken naar de oorzaak van de schade tot de voorbereidingen en de uitvoering.